banner-Slogan

ورود
telg
بروزرسانی 30 آبان 1396 - 09:25

مسئوليت اجتماعي CSR

مسئوليت اجتماعي CSR (Corporate Social Responsibility)

بديهي است كه هدف اصلی هر سازمان، افزایش کارآیی  و سود بيشتر است، ولی به منظور ارتقاء هر چه بيشتر سازمان، باید در قبال خواسته هاي  جامعه و مسائل اخلاقي ، پاسخ گو بود  و به بهترین شکل این‌گونه انتظارات را با اهداف اقتصادی سازمان تلفیق كرد تا دستیابی به اهداف والاتر امکان‌پذیر شود؛  پایبندی رهبران و مدیران سازمان‌ها به اصول اخلاقی، توجه به میزان مشروعیت اقدامات سازمان از نظر کارکنان، توجه و تأکید بر اصول اخلاقی جهان‌‌شمول، تدوین منشور اخلاقی سازمان، اقدامات متناسب و سازگار با خواست و حساسیت‌های جامعه، برنامه‌های آموزشي اخلاق  برای مدیران و کارکنان، از جمله اقداماتی است که سازمان ها و شركت ها می‌تواند در این زمینه انجام دهند؛ بنابر اين همواره سازمان‌ها و جوامع را نمي توان از يكديگر جدا دانست و اين دو رابطه‌اي دو سويه و قابل انكاري با يكديگر دارند.

از اين رو ، با توجه به در پيش بودن سومين همايش مسئوليت اجتماعي صنعت نفت مصاحبه‌اي با آقاي دكتر بهنام راسخ ( مدير گروه پژوهش ميكروبيولوژي و بيو تكنولوژي و عضو هيئت علمي پژوهشكده محيط زيست و بيوتكنولوژي پژوهشگاه صنعت نفت) انجام داده‌ايم كه در ادامه مي‌خوانيد.

به طور كلي مسئوليت اجتماعي به چه نوع مسئوليت‌هايي اطلاق مي‌شود؟

مسئولیت‌های اجتماعی سازمان‌ها عبارت است از الزام به پاسخگویی و ارضای توقعات گروه‌های ذینفع خارجی اعم از مشتریان، تأمین‌کنندگان، توزیع‌کنندگان، پاسداران محیط زیست ، با حفظ منافع گروه‌های ذینفع داخلی اعم از مالکان یا سهامداران و کارکنان واحد، و اگر بخواهیم به طور ساده آن را توضيح دهيم بايد گفت كه  مسوولیت‌ اجتماعی روش یا راهکاری است که شرکت‌ها به کار می‌گیرند تا علاوه بر اینکه به خود سود رسانند، برای جامعه نیز سودمند باشند.

اصول اساسي CSR  كه سازمان‌ها  ملزم به رعايت و اجراي آنها مي‌باشند كدامند؟

مسئوليت، شفافيت و  پايداري سه ركن اساسي هستند كه سازمان‌ها در اين فرآيند مي‌بايست به آنها توجه اساسي كنند بر همين اساس زماني كه بر مسئوليت پذيري سازمان‌ها تاكيد مي‌كنيم اين بدان معنا است كه سازمان این مسوولیت را می‌پذیرد که تعهداتی در قبال جامعه دارد و خواهد داشت؛ اما این مساله زمانی ارزشمند خواهد بود که‌ سازمان مذکور در برابر مسوولیتی که پذیرفته است، پاسخگو نیز باشد. از نظر اجتماعی مسئول بودن یعنی آدمها و سازمان‌ها می‌بایست با اخلاق و با حساسیت نسبت به مسائل اجتماعی، فرهنگی و محیطی رفتار کنند. تلاش برای برقراری مسئولیت اجتماعی، به افراد، سازمان‌ها و دولت کمک می‌کند تاثیری مثبت بر پیشرفت، کار و جامعه داشته باشند.

و اصول پايداري و شفافيت سازمان‌ها در مسئوليت اجتماعي چگونه مورد استفاده قرار مي‌گيرد؟

اين نكته بسيار حايز اهميت است كه سازمان تنها نبايد به زمان خود به عبارتي به  زمان حال فکر کند بلكه نسل‌های آینده را نیز مي بايست در نظر بگیرد و از منظر شفافيت نيز ‌سازمان مي‌بايست در مورد فعالیت‌های اثرگذار خود روی جامعه به گونه‌ای اطلاع‌رسانی کند که برای همه قابل فهم باشد و نکته با اهمیت این است که در این اطلاع‌رسانی، نباید چیزی را پنهان کند.    

آقاي دكتر  چه دلايلي سازمان را به رعايتCSR  ملزم مي‌كنند ؟

نوآوري، صرفه جويي در هزينه‌ها، استفاده بهينه از كاركنان و مشتريان، تفكرات بلند مدت و تمايز برندها باعث مي‌شود كه بسياري از سازمان‌ها بر اين موضوع مهم پافشاري داشته باشند و بسياري از اهداف سازمان‌ها نيز بر همين اساس شكل مي‌گيرد.

مسووليت اجتماعي شركت يكي از حوزه هاي بديعي است كه در سالهاي اخير مورد توجه تدبيرپردازان صنعت نفت قرار گرفته است. به عنوان يك سوال كلي، توجه به اين مقوله را چگونه ارزيابي مي كنيد؟

نسبت به شاخص هاي كشوري بسيار عالي ولي نسبت به شاخصهاي جهاني هنوز جاي كار زيادي وجود دارد و همواره

مسئولیت سازمان‌ها این نیست که صرفاً اثربخش باشند، بلکه مسئولیت آن‌ها اینست که به جامعه‌ای که در آن فعالیت دارند، خدمت کنند.

اصولا چه نوع اقداماتي را ذيل موضوع مسووليتهاي اجتماعي شركت ها مي توان در نظر گرفت؟ آيا هر اقدام خارج از ماموريت و رويكرد اصلي سازمان، جزو CSR محسوب مي شود با اينكه CSR از نگاه جنابعالي در زمره وظايف ذاتي سازمان است؟

مسئوليت اجتماعي مي‌تواند حوزه‌هاي مختلفي را در بر بگيرد و خدمات مختلفي را از سوي يك سازمان به جامعه‌اي كه در آن فعاليت مي‌كند ارايه دهد ولي به طور كلي مي‌توان  پذيرش تعهدات كه سازمان نسبت به جامعه دارد ازسوي شركت ، مجموعه فعاليت هايي كه سازمان مي بايست جهت نسل بعدي انجام دهد يا به عبارتي آينده نگري و همچنين اطلاع رساني ساده و روشن در مورد فعاليت هايي كه سازمان به منظور اثر گذاري روي جامعه انجام ميدهد را جزو مهم‌ترين اقدامات در اين زمينه محسوب كرد.

 اهميت CSR را در صنعت نفت از نقطه نظرهاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و ... چگونه تبيين مي كنيد؟

اگر به دلايل توجيهيCSR انجام  يعني نوآوري، صرفه جويي اقتصادي، تمايز برند، تفكر بلند مدت و درگير كردن مشتري در شركتها توجه نماييم خواهيم ديد كه توجه و اجراي هريك از اين موارد سبب دست يابي وزارت نفت به پيشرفت اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مي گردد پس نمي‌توان اين امر مهم را در صنعت عظيمي همچو نفت ناديده گرفت.


به اعتقاد جنابعالي، توجه به مسووليت اجتماعي، چه تأثير قابل توجهي بر أصل كسب و كار به طور اخص و توسعه پايدار به طور عام خواهد گذاشت؟

يكي از دلايل اساسي توجه به مسوليت اجتماعي در همه شركتها صرفه جويي در هزينه ها و تمايز برند است  كه به طور روشن سبب رونق كسب و كار مي شود و همچنين دليل ديگر توجه به CSR تفكر بلند مدت و پاسخ گويي به نسل آينده و نيز انجام فعاليت هايي است كه براي نسل بعدي سودمند باشد كه اين چيزي جز مفهوم پايداري نيست

 براي توسعه CSR در صنعت نفت و اقدامات ملموس تر در اين حوزه، چه پيشنهاداتي اجرايي را توصيه مي كنيد؟

همواره مي‌توان اقدامات موثر و مفيدي را در اين زمينه به كار برد كه نتايج آن هم براي سازمان و هم براي جامعه كارآمد باشد و افراد مسئوليت پذير يك سازمان مي‌بايست براي ارتقاء اين امر و توسعه آن گام‌هاي موثري بردارند بر همين اساس مي‌توان مواردي نظير تلاش به منظور اجراي حداكثري برنامه ششم توسعه، توجه به نيرو نخبه جوان و طرح هاي نوآورانه،  صرفه جويي در هزينه ها با انجام پروژه هاي حوزه HSE و شفاف سازي در سازمان و آگاهي كاركنان از اتفاقاتي كه اطراف آنها مي افتد را جزو مواردي دانست كه باعث توسعه CSR در سطح جامعه مي‌شود.

آقاي دكتر! آيا توسعه پايدار را مي‌توان جزو مسئوليت‌هاي اجتماعي پذيرفت؟ و به طور كلي توسعه پايدار شامل چه مواردي مي‌شود؟

توسعه پایدار فرایندی است که آینده‌ای مطلوب را برای جوامع بشری متصور می‌شود که در آن شرایط زندگی و استفاده از منابع، بدون آسیب رساندن به یکپارچگی، زیبایی و ثبات نظام‌های حیاتی، نیازهای انسان را برطرف می‌سازد. توسعه پایدار راه حل‌هایی را برای الگوهای فانی ساختاری، اجتماعی و اقتصادی توسعه ارائه می‌دهد تا بتواند از بروز مسائلی همچون نابودی منابع طبیعی، تخریب سامانه‌های زیستی، آلودگی، تغییرات آب و هوایی، افزایش بی‌رویه جمعیت، بی عدالتی و پایین آمدن کیفیت زندگی انسانهای حال و آینده جلوگیری کند از اين رو يكي از مهم‌ترين بخش‌هايي كه در CSR مي‌توان به ان اهميت داد همين موضوع توسعه پايدار است.

به نظر شما توسعه پايدار محدود به زمان و مكان مشخصي مي‌شود؟

خير اين گونه نيست به طور كلي توسعه پایدار فرایندی است در استفاده از منابع، هدایت سرمایه‌گذاری‌ها، جهت گیری توسعه فناوری و تغییرات نهادی كه با نیازهای حال و آینده سازگار باشد. توسعه پایدار که از دهه۱۹۹۰ بر آن تأکید شد جنبه‌ای از توسعه انسانی و در ارتباط با محیط زیست و نسل‌های آینده است.

توسعه پايدار اصولا در چه زمينه‌هايي فعاليت مي‌كند؟

اساسا توسعه پایدار سعی دارد به پنج نیاز مهم نظير تلفیق حفاظت و توسعه، تأمین نیازهای اولیه زیستی انسان، دست‌یابی به عدالت اجتماعی، خودمختاری و تنوع فرهنگی و حفظ یگانگی اکولوژیکی پاسخ گو باشد.

بر اساس اهداف اعلام شده توسط سازمان ملل، از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۳۰، تمامی کشورهای عضو سازمان ملل باید تلاش نمایند که به اهداف و شاخصهای توسعه‌ی پایدار در سه سطح ملی، منطقه‌ای و بین المللی دست یابند. سازمان ملل متحد برای رسیدن به اهداف توسعه‌ی پایدار، ۱۷ هدف کلان را تعیین و تصویب نموده که در این میان اهداف زندگی سالم، در دسترس بودن آب سالم، دسترسی به انرژی پاک و مقرون به صرفه، مبارزه با تغییرات اقلیم، استفاده پایدار از اقیانوس و دریاها، ارتقای اکوسیستم و احیای مشارکت جهانی برای توسعه پایدار به منزله اسناد بالادستی ملی و یا بین‌المللی حوزه‌ی محیط زیست مطرح می‌شوند.

صنعت نفت تا كنون چه اقداماتي را در زمينه توسعه پايدار به كار بسته است؟

با توجه به تنوع فعالیتهای وزارت نفت و گستردگی این صنعت در سطح کشور می بایست سنجه های توسعه پایدار در این صنعت معرفی و تدوین شوند. این معیارها نه تنها در توسعه صنعت و یا بهبود فرایندهای موجود نقش موثری دارند بلکه در تصمیم‌گیری مدیران ارشد نیز به عنوان یک ابزار کلیدی جهت بررسی زوایای مختلف توسعه پایدار نقش اساسی ایفا می‌کنند. لازم به توضیح است که در نگرش جدید، می بایست وجوه متمایز دیگری را به چشم انداز رایج محیط زیست اضافه نمود. در نگرش نوین، حلقه‌های ملاحظات اقتصادی و اجتماعی نیز به زنجیره تدوین شاخصهای محیط زیست افزوده می‌شود. لذا تدوین شاخصهای توسعه پایدار مستلزم جمع آوری اطلاعات در هر سه حوزه‌ی محیط‌زیست، اقتصاد و اجتماعی مطابق شکل زیر می‌باشد.

حوزه‌های توسعه پایدار و فصل مشترک آنها

آقاي دكتر آيا پژوهشگاه هم در زمينه توسعه پايدار اقداماتي انجام داده است؟

بله، بسياري از پروژه‌هاي پژوهشگاه درهمين راستا بوده است كه براي نمونه مي‌توان به طراحي و اجراي ميداني  فناوریهای زیستی جهت کنترل و پاکسازی آلاینده هاي خاك و آب هاي زيرزميني، ارزيابي ، پايش و كنترل خوردگي ميكروبي در تاسيسات و خطوط انتقال صنايع نفت، گاز و پتروشيمي، طراحی  و ساخت سامانه‌های تصفیه و بازیافت آب و پساب (شهری و صنعتی)براي واحدهاي صنعتيو اندازه گيري ميداني  و مدل سازی انتشار آلاینده ها در منابع محیطی (آب، هوا و رسوبات)و ارائه راهكار جهت كاهش آنها نيز اشاره كرد.

و از ديگر اقدامات پژوهشگاه صنعت نفت كه در راستاي توسعه پايدار انجام شده است مي‌توان به فعاليت‌هايي نظير طراحی و ساخت حسگرآلاینده های ناشی از فعالیتهای صنایع بالا دستی با  استفاده ازفناوریهای جدید و پیشرفته ، توسعه فناوریهای نوین جهت کاهش وحذف آلاینده های زیست محیطی در صنعت نفت، طراحي و وتوليد نرم افزارنرم افزار EPATEnergy Performance Assessment Tools) (جهت مميزي بهينه سازي مصرف انرژي، پتانسیل سنجی و ثبت مكانیزم های توسعه پاك (CDM) ، تهیه و تدوین نرم افزارهای  مدیریت خوردگی جهت حفظ سرمايه هاي ملي، بررسی و انتخاب پوشش مناسب جهت سطوح اتمسفری پالایشگاههای گاز کشور  و تهیه نقشه خوردگی در صنعت نفت در راستاي صيانت از سرمايه هاي ملي نيز اشاره كرد.

و سخن آخر

همواره سازمان‌ها برحسب نیاز‌هاي عمومی و اجتماعی به‌وجود می‌آید و مبنای ایجاد سازمان نیاز به تولید کالا و یا ارائه خدمت به جامعه است از اين رو سازمان و جامعه هر دو به يكديگر وابسته هستند و نمي‌توان اين دو را از يكديگر منفك دانست و از نتایج این رابطه لاینفک این است که هر تصمیم و عمل سازمان به نحوی روی جامعه تأثیر می‌گذارد و اين تأثیرگذاری باعث می‌شود که آحاد جامعه، خود را در آن سهیم دانسته و از سازمان مسئولیت خواسته و حسابرسی کنند.

 

آخرین ویرایش درچهارشنبه, 08 شهریور 1396 ساعت 09:57
تک وب دیزاین-قالب فارسی جوملا