banner-Slogan

ورود
linkedin
بروزرسانی 27 آذر 1397 - 15:43

پايگاه‌های اطلاعاتی و منابع علمي پژوهشگاه در خدمت پژوهشگران صنعت نفت

    کد خبر: RIPI- 11712
  • منتشرشده در ستادی
مطلب ویژه پايگاه‌های اطلاعاتی و منابع علمي پژوهشگاه در خدمت پژوهشگران صنعت نفت

هم‌زمان با تاسيس پژوهشگاه صنعت نفت در سال 1338، كتابخانه و مركز اسناد علمي اين مجموعه نيز شروع به كار كرد .

در راستاي توسعه و پيشرفت علوم، فناوري‌هاي ارتباطي و لزوم تأمين نيازهاي روزافزون پژوهشگران به منابع جديد اطلاعاتي، با تغيير نام به مركز اطلاعات علمي در سال 1368و اطلاعات علمي و مديريت دانش در سال 1391 فعاليت‌هاي گسترده‌اي را آغاز و علاوه بر مديريت اطلاعات، مديريت دانش را نيز به صورت عملي و با هدف ماندگاري دانش در سازمان در دستور كار خود قرار داد. جهت آشنايي بيشتر با روند فعاليت‌هاي اين واحد مصاحبه‌ ذيل را با خانم دکتر زهره غلامحسین زاده، رییس واحد اطلاعات علمی و مدیریت دانش پژوهشگاه انجام داده ايم .

خانم دكتر لطفا در خصوص شكل‌گيري و هدف از ايجاد واحد اطلاعات علمی و مدیریت دانش كمي توضیح دهید.

واحد اطلاعات علمی و مدیریت دانش از دو بخش کتابخانه و مدیریت دانش تشکیل شده است. هدف از ايجاد اين واحد فراهم آوري، گردآوري و سازماندهي اطلاعات مورد نياز پژوهشگران، دسترسی سریع تر پژوهشگران به منابع اطلاعاتی مورد نیاز خود با کمترین هزینه و در اسرع وقت، خدمت به سازمان مادر در ارتقا و پیشرفت علمی با بالا بردن سطح دانش تخصصی، شناسايي، جمع آوري، ذخيره و بازيابي، انتقال، به كارگيري و خلق دانش در جهت توانمندتر ساختن سازمان در راستاي فلسفه وجودي آن با توجه به سه بعد فرهنگ سازماني، ساختار و فناوري اطلاعات، استفاده از دانش هاي موجود و جلوگيري از دوباره كاري ها و صرفه جويي در زمان و هزينه است.

در بخش مديريت دانش به طور خاص چه اقداماتي صورت مي‌گيرد؟

اولين گامي كه به منظور استقرار نظام جامع مديريت دانش در پژوهشگاه انجام گرفته انتخاب مدل مفهومي و طراحي مدل اجرايي به منظور در اختيار داشتن روشي براي مديريت دانش در پژوهشگاه است. در گام بعدي با توجه به مدل اجرايي مديريت دانش تدوين دستورالعمل ها و روش هاي اجرايي براي هر يك از فرآيندهاي تعريف شده در مدل اجرايي در دستور كار قرار گرفت. فرهنگ سازي و آموزش، انتشار اخبار و مطالب مرتبط با مديريت دانش، برگزاري دوره هاي آموزشي، مميزي دانش سازمان، شناسايي و جمع آوري دانش خبرگان و دانش طرح ها و پروژه ها با برگزاري ژورنال كلاب ها و نشست هاي دانشي از اقدامات ديگر بخش مديريت دانش است.

چه موضوعاتي باعث مي‌شود كه مديريت دانش در سازماني همچون پژوهشگاه صنعت نفت با توجه بيشتري پيگيري شود؟

دانش به عنوان منبعي براي بقاي سازمان هاي پروژه محور از ارزش و اعتبار بالايي برخوردار است و در اصل كليد اصلي رقابت پذيري محسوب مي شود و در صورتي که اين دانش به درستي مديريت شود مي تواند منجر به بهبود تصميم گيري ، انعطاف پذيري بيشتر ، افزايش سود، كاهش باركاري، افزايش بهره وري، ايجاد فرصت­هاي جديد كسب و كار، كاهش هزينه ها و بهبود انگيزه كاركنان شود .

امروزه سازمان ­هاي پروژه محور با عدم وجود يك نظام جامع مديريت دانش با مشكلاتي مانند انجام بسياري از دوباره كاري­ها، عدم كسب تجربيات ارزشمند توسط افراد درگير در پروژه درحين­ كار، از دست رفتن تجارب حاصله به دليل ترك كار دانشگران، عدم اطلاع كاركنان يك پروژه از مسائل و مشكلاتي كه در پروژه هاي ديگر اتفاق مي افتد و اتفاق افتاده است، مواجه اند.

اشاره كرديد که مهمترین بحث در مدیریت دانش، فرهنگ سازمانی است، برای موفقیت در پیاده سازی اين مقوله در این حوزه به چه الزاماتي مورد نياز است؟

فرهنگ‌ سازماني يك الزام مهم براي موفقيت مديريت دانش است و رسيدن به اين فرهنگ مستلزم توجه مديريتي، اعتماد وهمکاری بين افراد است. اگرجو اعتماد برسازمان حاکم نباشد، کارکنان دانش خود را دراختیاردیگران نخواهند گذاشت. هر چه کارکنان خلاق تر،تیم گراترو علاقه مند تر به تسهیم دانش باشند، مدیریت دانش اثربخش تر خواهد بود. همچنين سازمان ها با تاکید بریادگیري، به کارکنانشان کمك میکنند، نقش فعال تري درخلق دانش ایفا نمایند.

شما مميزي دانش سازمان را از ديگر اقدامات مهم اين بخش برشمرديد . تاكنون در اين زمينه چه اقداماتي انجام داده است؟

قبل از پاسخ به اين سوال بايستي بدانيم مميزي دانش چيست؟ با انجام مميزي دانش ما مي توانيم حوزه هاي دانشي و دانش هايي كه براي حمايت از اهداف سازمان و فعاليت هاي گروهي و فردي مورد نياز است را شناسايي كرده و تصوير ملموسي از مكان­ هايي در سازمان كه نياز به بهبود دارد را معرفي نمائيم. همچنين از طريق مميزي دانش مي توان به چگونگي جريان دانش پي برد و شكاف ­هاي دانشي سازمان را مشخص نمود و از تكرار فعاليت در بخش هاي ديگر سازمان جلوگيري كرد.

در اين راستا بخش مديريت دانش با همكاري پردیس انرژی و محیط زیست حوزه هاي­ كاري و دانشي اوليه گروه هاي تصفیه و بازیافت آب، میکروبیولوژی و بیوتکنولوژی، اکولوژی، انرژي، سوخت و احتراق، هيدروژن و پيل سوختي، پژوهشكده حفاظت وگروه آناليز را استخراج نموده است.

چند طرح و پروژه در زمينه تجميع دانش انجام شده و یا در دست اقدام دارید؟

تاکنون فرآيند تجميع دانش در بيش از 15 طرح و پروژه اجرايي شده و براي طرح هايي مانندDMC، مروارید خلیج فارس و مديريت خوردگي نيز اين فرآيند در حال انجام است.

در سالهاي اخير چه اقدامات جديدي در اين حوزه صورت پذيرفته است؟

اقدامات و فعاليت ­هاي انجام شده در مديريت دانش پژوهشگاه مطابق با ادبيات مرسوم اين حوزه و استانداردهاي جهاني مي­باشد. با اين وجود ما در پژوهشگاه سعي كرده ­ايم تا فعاليت­ هاي مديريت دانش با توجه به نيازها و روند جاري فعاليت­ ها بومي سازي شود. در همين راستا برای اولین بار در سطح پژوهشگاه واحد اطلاعات علمي و مديريت دانش اقدام به برگزاری نشست هاي دانشی خبرگان در شرف بازنشستگي، طرح ها و پروژه ها و برگزاري ژورنال كلاب ها نموده است .

چه تعداد نشست دانشی و ژورنال کلاب تاکنون برگزار شده است؟

تاکنون 25 نشست دانشي و 9 جلسه ژورنال کلاب از سال 95 با حضور متخصصان و كارشناسان حوزه‌هاي مختلف برگزار شده است.

به طور مشخص درباره برنامه های آتی در بخش مدیریت دانش بفرمایید.

از مهمترين برنامه هاي آتي اين واحد مي توان به استقرار فرآيند­هاي مديريت دانش در پرديس انرژي و محيط زيست با توجه به تصويب پروژه در هيئت رئيسه، پرديس پائين دستي و پرديس بالادستي،تهیه نقشه دانش انستیتوی فرآورش گاز، پيشنهاد تغيير و اصلاح فرآيند بازنشستگي، تغيير و اصلاح فرآيند كنترل پروژه و لزوم اجرايي نمودن تجميع دانش به عنوان يكي از فعاليت هاي اصلي در طرح ها و پروژه ها، اشاره نمود.

بخش كتابخانه يكي از بخش‌هاي واحد اطلاعات علمي و مديريت دانش مي‌باشد در اين واحد به طور كلي چه فعاليت‌هايي انجام مي‌شود؟

كتابخانه و مرکز اسناد علمی پژوهشگاه صنعت نفت يکی از غنی‌ترين کتابخانه‌هاي تخصصی در سطح وزارت نفت به شمار مي‌رود که در زمينه‌هاي موضوعی نفت، گاز، پتروشيمی، شيمی و مهندسی شيمی و نيز ساير موضوعات فنی و مهندسی مرتبط، منابع اطلاعاتی بسيار مهمی(کتب، نشريات، گزارشات، مقاله ها، استانداردها، پايان نامه ها) را گردآوری كرده است. كتابداران اين مجموعه توانسته اند در سالهاي اخير با به‌كارگيری سيستم جامع نرم‌افزاری كتابخانه‌ "نوسا" ، اقدام به ايجاد پايگاه‌های اطلاعاتی از منابع موجود در پژوهشگاه و مراكز داخل کشور براي استفاده پژوهشگران نمايند. از ديگر خدمات كتابخانه مي توان به تامين منابع علمي جامعه پژوهشي با هزينه اي مناسب و در كوتاه ترين زمان، امانت و خدمات مرجع، سازماندهي بيش از 50000 منبع اطلاعاتي ديجيتال و ارتباط با بيش از 40 مركز اطلاع رساني اشاره نمود.

مي توان به درستي اذعان داشت كه اين كتابخانه با دراختیار داشتن حدود 227.490 منبع اطلاعاتی چاپی و 50.000 منبع اطلاعاتی در کتابخانه دیجیتال خود يکی از غنی‌ترين کتابخانه‌هاي تخصصی صنعت نفت است كه توانسته نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران را به خوبی مرتفع نماید. کتابخانه پژوهشگاه همچنین دارای مجموعه­ ای از  غنی­ ترین نشریات لاتين از سال 1939 در مخزن خود است. این کتابخانه همواره بر به روزآمد نگه داشتن مجموعه منابع اطلاعاتی و بالا بردن سطح دانش تخصصی پژوهشگران، سرعت در تهيه منابع علمي، پاك سازي مجموعه از منابع غيركاربردي و تدارک زیرساخت‌های سخت افزاری و نرم افزاری مناسب جهت ارتقاء و بهبود سطح كيفي خدمات تاكيد داشته است.

براي آينده برنامه متفاوتي را براي بخش كتابخانه در نظر گرفته‌ايد؟  

برنامه ريزي جهت برگزاري جلسه هم انديشي با روساي كتابخانه هاي تخصصي در پژوهشگاه، برنامه ريزي جهت بروز رساني نشريات فارسي مورد نياز پژوهشگران، نيازسنجي منابع اطلاعاتي پروژه هاي در حال اجراي پژوهشگاه، بروز رساني پايگاه تولیدات علمی پژوهشگاه و ارزیابی خدمات کتابخانه و استفاده از نتایج بدست آمده در بهبود عملکرد از جمله برنامه های آتی این واحد است كه علاوه بر برنامه‌هايي كه در حال اجرا است اين اقدامات نيز در دستور كار اين بخش در نظر گرفته شده است.

سخن آخر

در انجام فعاليت‌هاي اين واحد، ديگر واحد‌هاي سازمان به طور موثري دخيل هستند و تا زماني كه همكاري و تعامل بين مجموعه‌ها وجود نداشته باشد نمي‌توان نتيجه مناسب از فعاليت‌هاي انجام شده توقع داشت.

آخرین ویرایش درسه شنبه, 03 مهر 1397 14:36
تک وب دیزاین-قالب فارسی جوملا